Wat zijn de juridische risico’s van verouderde software in 2026?

Frank Teunissen · 23 apr 2026

Verouderde software lijkt op het eerste gezicht misschien alleen een technisch probleem, maar de juridische risico’s zijn minstens zo groot. In 2026 gelden er steeds strengere eisen rond gegevensbeveiliging, privacywetgeving en digitale aansprakelijkheid. Als je als organisatie werkt met software die niet meer actief wordt onderhouden of bijgewerkt, loop je het risico om onbewust in strijd te handelen met de geldende wet- en regelgeving.

De juridische risico’s van verouderde software zijn concreet en kunnen vergaande gevolgen hebben: van boetes door toezichthouders tot aansprakelijkheidsclaims van klanten of partners. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over softwarecompliance in 2026 en leggen we uit wanneer jouw organisatie daadwerkelijk risico loopt.

Wat zijn de juridische risico’s van verouderde software?

De juridische risico’s van verouderde software zijn onder andere schending van privacywetgeving, aansprakelijkheid bij datalekken, niet-naleving van sectorspecifieke regelgeving en het ontbreken van aantoonbare beveiligingsmaatregelen. Organisaties die werken met end-of-life-software kunnen hun zorgplicht niet meer aantonen, wat hen kwetsbaar maakt bij juridische geschillen of onderzoek door toezichthouders.

Wanneer software niet meer wordt ondersteund door de leverancier, ontvang je geen beveiligingsupdates meer. Bekende kwetsbaarheden blijven dan ongepatcht, wat de kans op een datalek aanzienlijk vergroot. Een datalek op zichzelf is al vervelend, maar de juridische nasleep kan veel verder gaan. Toezichthouders zoals de Autoriteit Persoonsgegevens beoordelen niet alleen of er een lek is opgetreden, maar ook of je als organisatie aantoonbaar voldoende maatregelen hebt getroffen. Verouderde software maakt dat laatste vrijwel onmogelijk te bewijzen.

Daarnaast geldt voor steeds meer sectoren dat specifieke certificeringen of normen vereisen dat software aan actuele technische standaarden voldoet. Denk aan de zorgsector, de financiële wereld of overheidsinstanties. Het negeren van softwareonderhoud en wetgeving in deze context kan zelfs leiden tot intrekking van vergunningen of contractbeëindiging door opdrachtgevers.

Welke wetgeving is van toepassing op verouderde bedrijfssoftware?

De belangrijkste wetgeving die van toepassing is op verouderde bedrijfssoftware is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), aangevuld met de NIS2-richtlijn, de Cyber Resilience Act en sectorspecifieke regelgeving. Samen verplichten deze wetten organisaties om technische en organisatorische maatregelen te nemen die de beveiliging van persoonsgegevens en systemen waarborgen.

De AVG vereist dat je als verwerkingsverantwoordelijke passende technische maatregelen neemt om persoonsgegevens te beschermen. Verouderde software die geen beveiligingsupdates meer ontvangt, voldoet hier per definitie niet meer aan. De NIS2-richtlijn, die in 2024 in Nederland van kracht werd, verplicht organisaties in kritieke sectoren bovendien om actief risicobeheer toe te passen op hun digitale infrastructuur, inclusief de software die zij gebruiken.

De Europese Cyber Resilience Act, die gefaseerd wordt ingevoerd, stelt aanvullende eisen aan de beveiliging van producten met digitale componenten. Voor software die persoonsgegevens verwerkt of onderdeel is van bedrijfskritische processen, betekent dit dat je aantoonbaar moet kunnen maken dat je systemen up-to-date en veilig zijn. Softwarecompliance in 2026 is daarmee geen optionele inspanning meer, maar een wettelijke verplichting.

Wat zijn de gevolgen van een AVG-overtreding door verouderde software?

Een AVG-overtreding door verouderde software kan leiden tot boetes van de Autoriteit Persoonsgegevens van maximaal 20 miljoen euro of 4% van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag hoger is. Daarnaast kan er sprake zijn van reputatieschade, een verplichte melding aan betrokkenen en civielrechtelijke aansprakelijkheid tegenover gedupeerden.

De Autoriteit Persoonsgegevens kijkt bij een onderzoek naar een datalek niet alleen naar het incident zelf, maar ook naar de context. Had jij als organisatie redelijkerwijs kunnen weten dat de software kwetsbaar was? Was er een intern beleid rond softwareonderhoud? Zijn er risico-inschattingen gemaakt? Als verouderde software de oorzaak is van een lek en er geen aantoonbaar beleid was om dit risico te beheersen, dan weegt dat zwaar in het nadeel van de organisatie.

Naast de boetes van de toezichthouder kunnen betrokkenen van wie gegevens zijn gelekt ook een civielrechtelijke claim indienen. Denk aan klanten, medewerkers of leveranciers. De combinatie van een regulatoire boete en meerdere schadeclaims kan voor middelgrote organisaties financieel desastreus uitpakken. Verouderde software in het kader van de AVG is daarmee een van de meest onderschatte risicofactoren in de bedrijfsvoering.

Hoe weet je of jouw software juridisch een risico vormt?

Je software vormt juridisch een risico als de leverancier geen beveiligingsupdates meer uitbrengt, als de software persoonsgegevens verwerkt zonder aantoonbare beveiligingsmaatregelen, of als de software niet meer voldoet aan actuele technische normen. Een eerste indicatie is de end-of-life-datum van de software of het onderliggende platform.

Controleer bij elke softwarecomponent in je organisatie de volgende punten:

Wordt de software nog actief ondersteund door de leverancier?
Worden er nog regelmatig beveiligingsupdates uitgebracht?
Verwerkt de software persoonsgegevens van medewerkers, klanten of derden?
Is de software onderdeel van een kritisch bedrijfsproces?
Zijn er bekende kwetsbaarheden (CVE’s) die niet zijn gepatcht?

Als je op een of meerdere van deze vragen bevestigend antwoordt, is er reden tot actie. Een legacy scan kan helpen om snel inzicht te krijgen in welke systemen verouderd zijn en welke risico’s daaraan kleven. Zo maak je het abstracte risico concreet en kun je gericht prioriteiten stellen.

Wanneer ben je als organisatie aansprakelijk voor softwareschade?

Als organisatie ben je aansprakelijk voor softwareschade wanneer je aantoonbaar nalatig bent geweest in het nemen van redelijke beveiligingsmaatregelen, wanneer je een zorgplicht had tegenover de gedupeerde partij, of wanneer je contractueel verantwoordelijk was voor de beveiliging van gegevens of systemen. Nalatigheid bij het onderhouden van software speelt daarin een centrale rol.

Aansprakelijkheid bij softwareschade kent zowel een contractuele als een buitencontractuele dimensie. Als je als organisatie een overeenkomst hebt met een klant of partner waarbij je verantwoordelijk bent voor de verwerking of beveiliging van gegevens, dan kan het gebruik van end-of-life-software worden gezien als een tekortkoming in de nakoming van die overeenkomst. Buiten contractuele relaties geldt de onrechtmatige daad: als jouw verouderde software schade veroorzaakt bij een derde, kun je aansprakelijk worden gesteld op grond van artikel 6:162 BW.

Belangrijk is dat de bewijslast in veel gevallen bij jou als organisatie ligt. Je moet kunnen aantonen dat je alles in het werk hebt gesteld om schade te voorkomen. Softwarebeveiliging juridisch aantonen vereist documentatie: een verwerkingsregister, een risicoanalyse, een patchbeleid en aantoonbare afspraken met softwareleveranciers. Ontbreekt dit, dan is je juridische positie bij een geschil aanzienlijk zwakker.

Wat kun je doen om juridische risico’s van verouderde software te vermijden?

Om juridische risico’s van verouderde software te vermijden, moet je een actief softwareonderhoudbeleid voeren, end-of-life-software tijdig vervangen of replatformen, en aantoonbaar voldoen aan de eisen van de AVG en andere toepasselijke wetgeving. Preventie is hierbij goedkoper en effectiever dan herstel achteraf.

Concrete stappen die je kunt zetten:

Maak een software-inventaris: Breng alle systemen en applicaties in kaart die je organisatie gebruikt, inclusief de versies en de ondersteuningsstatus.
Stel een patchbeleid op: Bepaal hoe en hoe vaak beveiligingsupdates worden doorgevoerd en wie daarvoor verantwoordelijk is.
Plan vervanging van end-of-life-software: Zodra een systeem het einde van zijn ondersteuning nadert, start je een migratietraject zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Documenteer je maatregelen: Leg vast welke risico-inschattingen je hebt gemaakt en welke acties je hebt ondernomen. Dit is essentieel bij een eventueel onderzoek door toezichthouders.
Sluit duidelijke overeenkomsten: Maak met softwareleveranciers en -ontwikkelaars heldere afspraken over onderhoud, updates en aansprakelijkheid.

Het vervangen van verouderde software hoeft niet te betekenen dat je alles opnieuw moet bouwen. Replatforming is een aanpak waarbij bestaande bedrijfslogica en data worden meegenomen naar een moderne, onderhoudbare architectuur. Zo behoud je wat werkt en elimineer je de juridische en technische risico’s van een verouderd systeem.

Hoe VL Software helpt bij het aanpakken van verouderde software

VL Software helpt organisaties die werken met verouderde of niet meer ondersteunde software om deze risico’s structureel aan te pakken. Dat doen we via onze replatforming-dienst: een traject waarbij jouw bestaande systeem grondig wordt geanalyseerd en vervolgens wordt omgebouwd tot een toekomstbestendige webapplicatie, zonder dat waardevolle bedrijfslogica of data verloren gaan.

Wat je van ons kunt verwachten:

Een grondige analyse van je huidige softwarearchitectuur en de bijbehorende risico’s
Een migratiestrategie op maat, gebouwd met moderne technologieën zoals Laravel, React (TypeScript) en GraphQL
Strak projectmanagement met bewaking van planning, budget en kwaliteit, dankzij de combinatie van softwareontwikkeling en consultancy onder één dak
Minimale verstoring van je dagelijkse bedrijfsvoering tijdens de overgang
Een onderhoudbare en schaalbare applicatie die voldoet aan de actuele eisen rond softwarebeveiliging en wetgeving

Wil je weten waar jouw organisatie nu staat? Neem dan contact op met VL Software voor een vrijblijvend gesprek over jouw situatie en de mogelijkheden.