Wat zijn de eerste stappen bij het inventariseren van legacy software?

Frank Teunissen · 15 jun 2026

De eerste stappen bij het inventariseren van legacy software zijn: breng alle bestaande systemen in kaart, verzamel technische documentatie, identificeer afhankelijkheden en stel vast welke processen op de software leunen. Een grondige softwareinventarisatie vormt de basis voor elke vervolgbeslissing, of dat nu modernisering, vervanging of integratie is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het inventariseren van legacy software, stap voor stap.

Welke informatie moet je als eerste verzamelen over bestaande systemen?

Begin met het vastleggen van de basisgegevens van elk systeem: de naam en versie van de software, de leverancier of ontwikkelaar, het jaar van ingebruikname en de eigenaar binnen de organisatie. Zonder deze basisinformatie kun je geen gefundeerde keuzes maken over wat er moet gebeuren met je legacy systemen.

Naast de basisgegevens verzamel je ook informatie over de ondersteuningsstatus. Is de software nog actief ondersteund door de leverancier? Zijn er nog beschikbare updates of patches? En beschik je over de broncode, of is die alleen bij een externe partij beschikbaar? Dit zijn cruciale vragen, want software zonder actieve ondersteuning vormt een risico voor je bedrijfscontinuïteit.

Maak ook een overzicht van de technische omgeving: op welke servers draait de software, welke besturingssystemen en databases worden gebruikt en welke andere systemen zijn eraan gekoppeld? Deze afhankelijkheden zijn vaak de verborgen complexiteit bij het in kaart brengen van legacy systemen.

Hoe breng je de technische staat van legacy software in kaart?

De technische staat van legacy software breng je in kaart door te kijken naar vier aspecten: de kwaliteit van de broncode, de gebruikte technologieën en frameworks, de aanwezige documentatie en de stabiliteit en prestaties in de praktijk. Samen geven deze factoren een eerlijk beeld van hoe gezond of kwetsbaar een systeem is.

Codekwaliteit beoordeel je bij voorkeur met statische code-analysetools die technische schuld, verouderde patronen en beveiligingslekken opsporen. Maar ook zonder tools kun je al veel leren: hoe oud zijn de gebruikte programmeertalen en frameworks? Worden ze nog actief doorontwikkeld, of zijn ze al jaren niet meer bijgewerkt?

Kijk daarnaast naar de praktische prestaties van het systeem. Hoe vaak vallen er storingen voor? Hoe lang duurt het om een bug op te lossen? Zijn er onderdelen van het systeem die niemand meer durft aan te raken, omdat de kennis erover verloren is gegaan? Dit soort signalen vertellen je meer over de echte staat van de software dan technische rapporten alleen.

Voor organisaties die ook hun logistieke of operationele processen willen beoordelen, kan het nuttig zijn om te kijken naar moderne alternatieven zoals een warehouse management systeem of ERP-software, zodat je een realistisch richtpunt hebt bij de analyse.

Wat is het verschil tussen een technische en functionele inventarisatie?

Een technische inventarisatie richt zich op hoe de software is gebouwd: de architectuur, de code, de infrastructuur en de integraties. Een functionele inventarisatie richt zich op wat de software doet: welke bedrijfsprocessen worden ondersteund, welke gebruikers werken ermee en welke functies zijn onmisbaar voor de dagelijkse operatie.

Beide invalshoeken zijn noodzakelijk, maar ze beantwoorden verschillende vragen. De technische analyse vertelt je of het systeem houdbaar is. De functionele analyse vertelt je of het systeem nog aansluit bij de behoeften van de organisatie. Een systeem kan technisch verouderd zijn maar functioneel nog prima werken, of andersom: technisch solide maar functioneel volledig achterhaald.

In de praktijk begin je vaak met de functionele inventarisatie, omdat die de business-context geeft. Daarna verdiep je je in de technische laag om te beoordelen of de huidige software die functies op een duurzame manier kan blijven leveren. Samen vormen ze de basis voor een gefundeerde legacy software analyse.

Wie moet je betrekken bij de inventarisatie van legacy software?

Bij een inventarisatie van legacy software betrek je minimaal drie groepen: de eindgebruikers die dagelijks met het systeem werken, de IT-afdeling of beheerders die de technische kant kennen en de procesverantwoordelijken of managers die de bedrijfsdoelen bepalen. Zonder input van alle drie mis je een essentieel deel van het verhaal.

Eindgebruikers weten precies welke functies onmisbaar zijn en welke workarounds ze dagelijks toepassen omdat het systeem tekortschiet. Die workarounds zijn goud waard: ze laten zien waar de pijn zit. IT-beheerders kennen de technische beperkingen en weten welke onderdelen van het systeem risicovol zijn. Procesverantwoordelijken verbinden de softwarefunctionaliteit aan de strategische richting van de organisatie.

Vergeet ook externe partijen niet. Als de software ooit door een externe leverancier is gebouwd, kan die partij nog waardevolle kennis hebben over de architectuur of de broncode. En als er koppelingen zijn met systemen van klanten of partners, is het verstandig om ook hen te informeren over de inventarisatie.

Welke tools helpen bij het inventariseren van legacy systemen?

Voor het inventariseren van legacy systemen gebruik je een combinatie van documentatietools, code-analysetools en procestools. Welke tools het meest geschikt zijn, hangt af van de omvang van de omgeving en de beschikbare technische kennis binnen je organisatie.

Documentatie en overzicht

Begin met een eenvoudig spreadsheet of een tool zoals Confluence of Notion om alle systemen, versies, eigenaren en afhankelijkheden vast te leggen. Voor grotere organisaties zijn gespecialiseerde CMDB-tools (Configuration Management Database) beschikbaar die dit gestructureerder aanpakken. Het gaat er in deze fase om dat de informatie ergens centraal staat en toegankelijk is voor iedereen die betrokken is bij de inventarisatie.

Technische analyse

Voor de technische kant zijn tools zoals SonarQube, Understand of NDepend nuttig om codekwaliteit en technische schuld zichtbaar te maken. Netwerk- en infrastructuurtools helpen je de serveromgeving en koppelingen in kaart te brengen. Als de broncode beschikbaar is, kun je ook versiebeheersystemen zoals Git raadplegen om te zien hoe actief de software nog wordt onderhouden en door wie.

Wanneer is een inventarisatie volledig genoeg om vervolgstappen te zetten?

Een inventarisatie is volledig genoeg wanneer je voor elk systeem weet wat het doet, hoe het is gebouwd, wie het het gebruikt, wat de risico’s zijn en welke afhankelijkheden er bestaan. Je hoeft niet alles tot op detailniveau te kennen, maar je moet wel genoeg weten om een gefundeerde beslissing te nemen over de vervolgstap.

Een praktische toets: kun je voor elk systeem antwoord geven op de volgende vragen?

Welke bedrijfsprocessen zijn afhankelijk van dit systeem?
Wat zijn de grootste technische risico’s op korte termijn?
Is de software nog ondersteund en zijn er alternatieven beschikbaar?
Wie heeft de kennis om dit systeem te onderhouden of te vervangen?
Wat zijn de kosten van instandhouding versus vervanging?

Als je deze vragen kunt beantwoorden, heb je voldoende basis om vervolgstappen te zetten, zoals een roadmap voor legacy software moderniseren of een selectietraject voor nieuwe software. Perfecte volledigheid is geen vereiste: een inventarisatie is een middel, geen doel op zich.

Hoe VL Software helpt bij het inventariseren van legacy software

VL Software ondersteunt organisaties die grip willen krijgen op hun bestaande softwarelandschap en klaar willen zijn voor de volgende stap. Of je nu wilt moderniseren, vervangen of integreren: een grondige inventarisatie is altijd het startpunt, en daar helpt VL Software concreet bij.

Technische analyse: het team beoordeelt de kwaliteit, architectuur en houdbaarheid van je bestaande systemen.
Functionele inventarisatie: samen met jouw eindgebruikers en procesverantwoordelijken brengen we in kaart wat de software doet en wat er beter kan.
Afhankelijkheden en koppelingen: VL Software brengt integraties met andere systemen in kaart en beoordeelt de risico’s.
Advies op maat: op basis van de inventarisatie krijg je een helder advies over de vervolgstap, passend bij jouw organisatie en budget.
Doorontwikkeling of vervanging: als de inventarisatie uitwijst dat maatwerk of een nieuw systeem nodig is, kan VL Software dit ook realiseren, van ontwerp tot implementatie.

Wil je weten hoe VL Software jouw legacy software analyse aanpakt? Neem contact op en bespreek vrijblijvend de mogelijkheden.